اسم المساق: نقد أدبي                                                 مسار المساق: فوق ابتدائي

שם הקורס : ביקורת ספרותית                        מסלול הקורס : על יסודי

مجال المساق: أدب عربي                         السنة الدراسية: السنةالثالثة / الرابعة

תחום הקורס : ספרות ערבית                      שנת לימודים :  שנה ג -ד'

اسم المحاضر: د. فاروق مواسي                  ساعة سنوية: 1

שם המרצה : ד"ר פארוק מואסי                       מספר ש"ש : 1 

 

أهداف المساق (מטרות הקורס)

  1.  להכיר את השיטות השונות הביקורת הספרותית.

  2.  עיון במאמרי ביקורת תוך השוואה עם מאמרים אחרים ושונים.

  3.  הכרת התיאוריות הביקורתיות המודרניות במערב והשפעתן על הזרמים השונים בספרות הערבית.

 

نوع المساق: محاضرة وتمرين.

סוג הקורס: שו"ת.

 

متطلبات المساق: مشاركة فعالة.

דרישות הקורס: השתתפות פעילה בשיעורים .

 

التقييم: 40% وظيفة, 60% امتحان. تعطى العلامة مجموعة معًا   للسكرتارية من 100 %

שקלול הציון: 40% לעבודה,  60% לבחינת.

 

تفصيلات برنامج المساق  (פירוט תכנית הקורס)

رقم اللقاء

מס' הפגישה

موضوع الدرس  (נושא השיעור)

  1.   

مفهوم النقد الأدبي أمثلة أولية من النقد الجاهلي.

משמעות הביקורת הספרותית, דוגמאות ראשוניות של הביקורת הג'אהלית.

  2.   

النقد في العصر الإسلامي والعباسي عرض شامل.

הביקורת בתקופה האסלאמית והעבאסית - סקירה כללית .

  3.   

ميزات النقد عند ابن قدامة وعند العسكري.

מאפיינים  ביקורתיים אצל אבן קודאמה ואצל אלעסכרי.                                        

  4.   

ميزات النقد عند ابن رشيق والآمدي.

מאפיינים  ביקורתיים אצל אבן רשיק ואצל אלאמדי.                                              

  5.   

ميزات النقد عن المرزوقي وعبد العزيز الجرجاني.

מאפיינים  ביקורתיים אצל אל מרזוקי ואצל עבד אל עזיז אלג'ורג'אני.                                             

  6.   

ميزات النقد عند عبد القاهر الجرجاني وملاءمتها لطرق النقد الأدبي الحديث.

מאפיינים  ביקורתיים אצל עבד אל קאהר אלג'ורג'אני ומידת התאמתה  לשיטות הביקורת הספרותית החדשה.                   

  7.   

النقد الذاتي والنقد الموضوعي.

הביקורת הסוביקטיבית , הביקורת האובייקטיבית.

  8.   

النقد اللغوي ونقد الأسلوب والتأثر من المدارس البنيوية والتفكيكية.

הביקורת המתקדמת בלשון + סקירת הסטרקטורליזם, ביקורת הסגנון והשפעת הסטרקטורילזם והדיסטרוקטרליזם.

  9.   

النقد الفني - التأويل.

הביקורת הריומנטיקה.

10. 

النقد الاجتماعي والنقد التاريخي والنقد النفسي.

ביקורת חברתית, ביקורת היסטורית וביקורת פסיכולוגית.

11-13

النقد الشامل قراءة مقالات نقدية وتلخيصها، نماذج من أدونيس، أنور الجندي، بدوي، طبانة، ومحمود العالم وجابر عصفور. 

ביקורת מקיפה, קריאת מאמרי ביקורת וכתיבת תקצירים: אדוניס,  אנוור אלג'ונדי, בדוי טבאנה, מחמוד אלעאלם וג'אבר עצפור.

14-15

تلخيص ومردود.

סיכום ומשוב.

 

 

المراجع  (ביבליוגרפיה)

 

1. إبراهيم, طه. تاريخ النقد العربي. القاهرة: لجنة التأليف, 1937.

    אבראהים, טאהא. תולדות הביקורת הערבית. קהיר: לג'נת אלתאליף, 1937 .

2. إسماعيل, عز الدين. الأدب وفنونه. ط4, القاهرة: دار الفكر العربي, 1968.

   אסמאעיל, עז אלדין. הספרות וסוגיה. מהדורה רביעית, קהיר: דאר אל פכר אלערבי,1968 .

3. أمين, احمد. النقد الأدبي. ج2, ط2, القاهرة: لجنة التأليف, 1957.

   אמין, אחמד. הביקורת הספרותית. שני חלקים, המהדורה השנייה, קהיר: לג'נת     אלתאליף, 1957 .  

4. تامر, فاضل. دوائر نقدية. بغداد: دار الشؤون الثقافية, 1997.

 תאמר, פאדל. עיגולים ביקורתיים. בגדד: דאר אלשאון אלת'קאפיה, 1997 .

5. سوافيري, كمال. أبحاث في النقد الأدبي. القاهرة: مكتبة الوعي, 1979.

   סואפירי, כמאל. מחקרים בביקורת הספרותית. קהיר: מכתבת אלועי, 1979 .

6. شايب, أحمد. أسس النقد الأدبي. ط8, القاهرة: مكتبة النهضة, 1973.

    שאיב, אחמד. עקרונות הביקורת הספרותית. המהדורה השמינית, קהיר: מכתבת אלנהדה, 1973 .

7. طبانة, بدوي. فن النقد. القاهرة: معهد البحوث والدراسات, 1971.

  טבאנה, בדוי. סוגיות הביקורת. קהיר: מעהד אלבחות' ואלדראסאת, 1971 .

8. طبل, حسن. المعاني الشعرية في التراث النقدي. ط2, القاهرة: دار الفكر, 1998.

טבל, חסן. המשמעות הפואיטית במורשת הביקורתית. מהד'2, קהיר: דאר אלפכר, 1998 .

9. عصفور, جابر. نظريات حديثة. دمشق: دار المدى, 1998.

   עצפור, גאבר. תיאוריות מודרניות. דמשק: דאר אלמדא, 1998 .

10.قطب, سيد. النقد الأدبي. القاهرة: دار الشروق, 1970.

   קטב, סייד. הביקורת הספרותית. קהיר: דאר אלשרוק, 1970 .

11.موريه, شموئيل. النقد الحديث للألوان الأدبية. تل أبيب: دار النشر العربي, 1968.

  מורה, שמואל. הביקורת המודרנית לז'אנרים הספרותיים. ת"א: דאר אלנשר אלערבי, 1968 .

12.אבן, יוסף. מילון מונחי הסיפורת. ירושלים: אקדמון, 1977.

13.מורה, שמואל. "המשוררת העירקית נאזכ אל-מלאיכה ושאלת (אש- שער אלחר) בספרות הערבית החדשה". המזרח החדש. 1966: עמ' 319-338.

                                    14.Atkins, J. English Literary Criticism. Cambridge: Cambridge University Press,  1966.

  15.Culler,  Jonathan. Literary Theory- Avery Short Introduction. New York, U.P: Oxford, 1997.

   16.Scholes, Robert. Structuralism in Lterature- An Introduction. New Haven and London: Yale U.P, 1971 .

                                                                                 17.Wahbi, M. A Dictionary Literary Terms. Beirut: Librarie Du Liban, 1974.

 

 

מקורות חובה: (3,6,7,11)